Nguy cơ thao túng thị trường inox

Hơn 20 doanh nghiệp trên đang nhập khẩu các chủng loại inox cán nóng, cán nguội từ Phần Lan, Đức, Brazil, Đài Loan, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia…, phục vụ dân dụng, công nghiệp, an ninh quốc phòng cho thị trường nội địa và xuất khẩu.

Đại diện các doanh nghiệp này liệt kê, nếu áp dụng biện pháp chống bán phá giá, "giá thành của sản phẩm cuối cùng tăng cao do giá nguyên liệu tăng, làm tác động trực tiếp đến giá bán", "giá thành công nghiệp chế tạo, dầu khí, công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, y tế… đối diện với nguy cơ suất đầu tư bị tăng cao".

“Đây là một đề nghị nhằm hướng tới sự độc quyền, thao túng thị trường gia cong inox”, lãnh đạo một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm từ inox nói.

Nguy cơ thao túng thị trường inox

“Hệ lụy lớn nhất nếu áp dụng biện pháp chống bán phá giá sẽ dẫn tới độc quyền nhóm trong việc sản xuất sản phẩm thép không gỉ cán nguội do nguồn nguyên liệu sản xuất thép không gỉ cán nguội là thép không gỉ cán nóng chưa sản xuất được tại Việt Nam; các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu có nguy cơ bị thua lỗ lớn do ký hợp đồng khung nhận hàng với sản lượng lớn từ các nhà nhập khẩu nước ngoài”, đại diện các doanh nghiệp trên lo ngại, và cho biết “đang lấy chữ ký lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất để sang tuần sẽ gửi công văn kiến nghị lên Bộ Công Thương, phản đối về yêu cầu áp thuế chống bán phá giá của Posco VST và Hòa Bình Inox”.

Nguy cơ thao túng thị trường inox

Xem thêm:  Phá giá ngành gia công inox
Lo ngại về nguy cơ thao túng không chỉ được các DN đặt ra với thị trường, mà còn là với việc ban hành các chính sách nếu những nhà hoạch định thiếu tỉnh táo.

Câu chuyện mà các đơn vị sản xuất viện dẫn để minh chứng cho sự lo ngại này chính là giá bán thép inox cán nguội của Posco VST niêm yết tại VN hiện cao hơn khoảng 200 USD/tấn so với mặt bằng giá thế giới và so với chính giá của công ty này chào hàng cho các thị trường xuất khẩu của họ. Với mức giá này, Posco VST có thể thu lợi thêm hàng triệu USD mỗi năm tại thị trường Việt Nam, khi khách hàng chỉ có lựa chọn duy nhất là mua inox cán nguội của Posco VST.

Ngoài ra, các DN cũng đặt câu hỏi, vì sao nhiều đơn vị sản xuất inox khác trong nước như Hoàng Vũ, Hòa Bình, Tiến Đạt... vẫn hoạt động tốt gần 20 nay khi không có sự bảo hộ nào của nhà nước, nhưng từ khi Posco vào Việt Nam trong 3 năm trở lại đây thì gần như ngay lập tức, mức thuế nhập khẩu từ 0% đã lần lượt tăng lên 5% rồi 10%.

Một câu chuyện tưởng như khó hiểu khác mà các DN đặt ra và tự tìm câu trả lời là tại sao Posco VST chỉ yêu cầu áp thuế chống bán phá giá với 4 quốc gia Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia, Indonesia mà không phải là Thái Lan. Theo các DN, điều này đơn giản là vì nhà máy Thainox tại Thái Lan đã được Tập đoàn Posco mua lại cách đây 2 năm, và đến nay nhiều công ty có liên quan tới Posco tại Việt Nam vẫn nhập hàng với số lượng lớn từ Thái Lan với mức thuế 0%.

Câu chuyện thuế nhập khẩu đối với inox cán nguội đang được đem ra so sánh với thuế nhập khẩu ôtô, vốn cao chót vót ở VN và mang lại lợi ích to lớn cho các DN ôtô trong nước.
Xem thêm: Phát triển bàn inox từ tôn

Nhưng ôtô và inox là hai ngành hàng hoàn toàn khác nhau, bởi ôtô là một mặt hàng phục vụ tiêu dùng, việc áp thuế nhập khẩu với ôtô chỉ ảnh hưởng tới một bộ phận người tiêu dùng, đồng thời còn giúp hạn chế những áp lực đối với hạ tầng giao thông vốn còn rất yếu kém trong nước.

Còn inox là một nguyên liệu cơ bản, phục vụ hàng chục ngành sản xuất quan trọng. "Mức thuế nhập khẩu 10% với một nguyên liệu cơ bản là rất cao, ảnh hưởng lớn tới hàng loạt DN và góp phần đẩy giá thành sản phẩm lên, rốt cục chỉ vài DN được lợi nhưng nhiều ngành hàng và người tiêu dùng cả nước cùng bị thiệt", ông Nguyễn Xuân Phú - Chủ tịch tập đoàn SunHouse nói khi trao đổi với PV Dân trí.

Quay lại với vụ kiện chống bán phá giá inox cán nguội, đây là vụ kiện đầu tiên trong lĩnh vực này ở Việt Nam, với nhiều hiểu biết mới mẻ, và có ảnh hưởng không nhỏ tới nhiều DN, nhiều ngành hàng và cả nền kinh tế nói chung. Mọi diễn biến hiện vẫn nằm trên bàn các nhà quản lý, mà cụ thể là Bộ Công thương, nhưng mọi quyết định cần được cân nhắc kỹ càng vì bài toán tổng lợi ích xã hội, chứ không phải vì lợi ích cục bộ của một hai DN hay một sự chi phối nào.

Đồng thời, các DN hiện đang hoang mang vì thiếu thông tin như lộ tình điều tra, các biện pháp tạm thời, khả năng bị truy thu thuế... đang cần thông tin kịp thời, minh bạch và những định hướng rõ ràng từ cơ quan quản lý để tránh những thiệt hại không đáng có.